قال تعالى{ إنّا أنزلنه قراناً عربیاً لعلّكم تعقلون} سورة یوسف[2]. قرن نهم میلادى شروع روابط بین دولتها ى عربى وروسیه بود، قرن نهم میلادى شروع روابط بین دولتها ى عربى وروسیه بود، كالاهایى مانند عسل وحریر وغیره به دولت هاى عربى فروخته می شد بهاى آنها به صورت سكه هاى نقره اى دریافت مى گردید كه نمونه هاى از آن در مناطق مختلف كشور روسیه پیدا كرده اند . علاوه بر این تجارت پرونق، یكى از راه هاى مهم نفوذ زبان و ادبیات عرب در زبان روسیه بود وعلاوه بر این شروع حركت ترجمه نیز راه نفوذ زبان عربى در روسیه را گشود.

در پایان قرن یازدهم ترجمه كتابهایى در روسیه آغاز شد . وآثار مانند تاریخ عمومى ملت ها، لاهوت ومراجع تاریخى یونان كه اسلام را به شكل غیر واقعى ترسیم مى كرد در روسیه ترجمه شد.
جروج آمارتون كتابى ترجمه كرد كه از تاریخ عربها وقبایل آنها قبل از ظهور اسلم اطلاعاتى مى داد. از جمله كسانى كه در انتقال واژه هاد ربد به روسد سهم بسیارى داشتند كسانى بودند كه از روسیه به بیت المقدس مى رفتند واولین نفر آنها شخصى بود به نام دانیل كه در قرن دوازدهم مدت شش ماه در فلسطین اقامت كرد ودر هنگام باز گشت به وطنش عقیده اسلامى وزبان عربى را باخود به ارمغان آورد.
اصطلاحات عربى مربوط به پزشكی به شكل خاص از طریق پزشك معروف روس پطرس سیریانین وارد روسیه شد. سیرانین در مدرسه معروف پزشكى روسیه تحصیل كرد بود و زبان عربى وسیله آموزش ویاد گیرى پزشكى در این مدرسه بود
از قرن پانزدهم به بعد تألیف وتدوین در باره اسلام وسر زمین اسلامى رو به فزونى گذاشت . در سال
( 1716م) بولسینكون قران مجید را او زبان فرانسه به زبان روسى ترجمه كرد. در سال (1724م) اكادمى علمى پترزبورگ تأسیس شد. در این اكادمى شرق شناسى نیز تدریس مى شد. كاترین دوم( 1762 ـ 1496م) تلاش بسیارى براى آموزش عربى در مناطق مسلمان نشین روسیه كرد ودو مدرسه متوسطه در شهر هاى قازان ( عاصمة تاتارستان) واستراخان تأسیس كرد. كه تأثیر عمده اى در رواج زبان عربى داشت اما در مدارس عربى زبان عربى به شكل منظم تدریس نمى شد . در قرن هیجده میلادى در شهر لنینگراد به تشویق كاترین دوم متن ران كریم به زبان عربى چاپ شد وبر چاپ قران ملا عثمان ابراهیم نظارت داشت واین نسخه درسال هاى
( 1789 ـ 1798م) به دفعات چاپ شد.
با افزایش توجه به زبان عربى در پایان قرن هیجدهم موانع چاپ كتابهاى دینى در روسیه از بین رفت از این روى در سال (1802م) در شهر قازان اولین مركز انتشارات كتاب هاى دینى افتتاح شد كه در آن 82300 نسخه از قران كریم وجود داشت و علاوه بر انتشارات قران دو ترجمه جدید از قران كریم در روسیه صورت گرفت كه پیدایش این دو ترجمه به منزله رویداد مهمى در تاریخ فرهنگ روسیه بود. زیرا حركت تفسیر وتوضیح قران با او دو ترجمه اغاز شد. در سال (1884م) سابلوكوف در كنار ترجمه قران مجید كتابى نیز در شرح وتفسیر آن جاپ نمود. كتاب دیگرى كه از زبان فرانسه ترجمه شد وتأثیر بسیارى در عرصه ادبیات روسیه داشت .داستان هزارویك شب بود كه در مسكوو در دوقسمت به زبان روسى چاپ شد كه بعدها چهار بار در طول 40 سال هاى (1776ـ 1703م) تجدید چاپگردید.روشنفكران ومتفكران روسیه كتاب هزارویك شب را مهمترین منبع شناخت آداب ورسوم عرب ها وروش زندگى آنان مى دانستند . ودر روزنامه ها ومجله هاى خود به این موضوع اعتراف مى كردند، به طور مثال در مجله" فرزند وطن"اشاره شده است كه داستانهى هزارویك شب تصویرى دقیق وچارچوبى معین قدرتمند بودند وما از لابلاى این افسانه ها وضیعیت عرب هاى چادر نشین ، كاروان هاى مسافرتى ومراكز تجارتى را مى توانیم شناسایى كنیم وبه واقعیت هاى اجتماعى آنها پی ببریم . روزنامه ها نیز به سهم خود ارزش هنمرى كتاب هزارویك شب را مطرح آناه در این زمینه از خاور میانه شناسایى معروف اروپا یى در روزنامه ها به نام " ادبیات عرب" چاپ كردند.
شهرلنینگراد مركز فعالیت هاى شرق شناسى به حساب مى آمد واز المانى الاصل بود براى تدریس زبان عربى، فارسى، وتركى به این مركز دعوت شده بود وهمچنین محمد طنطاوى مدرس الازهر شریف نیز به درخواست شاگردش فرین شرق شناسى مشهور روسى در سال ( 1740م) براى تدریس زبان عربى در وزارت خارجه به روسیه آمد. با تأسیس مراكز علمى تأثیر فرهنگ شرق از جمله عربى در ادبیات روسیه آشكار شد وعده زیادى از نویسند گان ومحققان باافزایش توجه به زبان عربى در پایانقرن هیجدهم موانع چاپ كتاب هاى دینى در روسیه از بین رفت از این روى در سال _1802م) در شهر قازان اولین مركز انتشارات كتاب هاى دینى افتتاح شد كه در آن 82300هزار نسخه از قران كریم وجود داشت وعلاوه بر انتشارات قرا كریم دو ترجمه جدید از قران كریم در روسیه صورت گرفت كه پیدایش این دو ترجمه به منزله رویداد مهمى در تاریخ فرهنگ روسیه بود .
در رواج زبان عربى نیز سهم بسیار داشتند. كه از جمله آنها سینكوفسكى (1800 ـ 1858م) روسى بود كه او دو سال از زندگى خود را در كشور هاى عربى مانند بیروت گذارند ودر سوریه شش ماه اقامت گزید وپس از آن به قاهره رفت ودر طول سفرش اندخته هاى خود را به كشورش ارمغان آورد كه بعد ها ترجمه وتدریس شد .
نه فقط زبان قران كریم تاثیرى برادبیات روسیه گذاشته؛ بلكه درادبیات اروپا تماما به چشم دیده مى شود. این از فضل واعجاز قران كریم مى باشد . در زمان اموى ها كه دراموى ها كه در دمشق حكومت مى كردند زبان وادبیات عربى به بلاد قفكازرسیده بود ومعلمین قران از مناطق خلافت اسلامى بر انجا سفر مى كردند براى تعلیم اسلام ، وآنها بزبان عربى تكلم مى كردند البته نسخهاى قران در مناطق روسیه بد ست رسید است كه از تراث خلافت أموى ها مى باشد ،
تأثیر زبان قران به دیگر زبانها تأثیر منفى نمى باشد بر خلاف دیگر زبانها ، زیرا در زمان تطور علم كه در زمان خلافت عباسى بر عوج خود رسیده بود مردمان غیر مسلمان به كشورهاى اسلامى سفر مى كردند براى تعلیم لغت وادبیات عربى .
وخصوصا در زمان انقلاب كمونیستى در روسیه كه منجر سقوط نظام قیسرى شد بخارى وسمرقند را به تصرف خود در آوردند ومكتبه هاى آن مناطق را به أرمغان بردند وترجمه أن پرداختند ، در ان وقت بخارى مركز علم وفرهنگادبیات عربى به حساب مى رفت، وخصوصا علم فلك وستاره شناسى در بخارى به طور پیشرفت در یافت مى شد روسها براى این علمها ضرورى تمام كتاب ها را ترجمه نمودند . حتى كه اصل عربیش را از بین بردند تاكه دیگر مسلمانان به این علوم دست رس نشوند.
حتى دست خطى عربى هم از بین بردند وآثار اسلامى كه از هزار سال پیش در ان منطقه بود خواستند از صفحه تاریخ ببرند ، لكن الحمد لله الان دوباره ادبیات عربى یا زبان قران بر ان مناطق رجوع نموده است .