مذهب اهل سنت - * توبه پاد زهر گناهان

طول امید به زندگی نیز یکی دیگر از موانع توبه است، به این معنا که انسان چندان پندارد که پیوسته در این دنیا باقی می ماند و همیشه مرگ را از خود دور می پندارد.
در سن بیست سالگی می گوید در چهل سالگی توبه می کنم و چون به چهل سالگی رسید می گوید در شصت سالگی توبه خواهم کرد و در شصت سالگی می گوید در هفتاد سالگی که مرگ غیر مترقبه و دور از انتظار فرود می آید وجوان را قبل از پیر شدن و پسر را قبل از پدر و دختر را قبل از مادر می رباید.

بخور شراب انابت بساز قرص ورع /زتوبه ساز تو معجون، غذا زاستغفار

بند و غل توبه نصوح بود باغ دیدن غذای روح بود. (نسائی)

ارتکاب گناه منجر به تاریکی قلب می گردد و زمانی که قلب تاریک شده صاحب آن سخت دل و از خدا دور می شود، و در نتیجه به صورت منبع شر و فساد در جامعه می گردد و مسلماً سرانجام چنین فردی خسارت در دنیا و آخرت است و فقط توبه و استغفار می تواند چنین فرد خاطی وگناهکار را به حصار پاکی باز گرداند.

پس توبه مهم ترین عامل در محو آثار گناهان به شمار می رود. توبه، انقلابی است درونی که در نتیجه حضور معرفت و بیداری قلب آدمی پدیدار می شود، در نتیجه این انقلاب درونی، قلب از تیرگی معاصی تصفیه گشته و از مرگ معنوی نجات می یابد.
توبه نتیجه طبیعی محاسبه پیروزمندانه است، محاسبه ای که صاحبش به حق خداوند و ناتوانی اش در ادای کامل این حق نظر افکند. و درنتیجه به سرعت به سوی مولایش شتافته و از او در خواست عفو و گذشت و مدارا می نماید.
کسی که به سوی خدا بر می گردد، خداوند نیز با مغفرت و آمرزش خود به سوی او باز می گردد و او را مورد رحمت و عنایت خویش قرار می دهد.
خداوند متعال در قرآن کریم می فرماید: «فمن تاب بعد ظلمه و أصلح فان الله یتوب علیه» [مائده:39]
پس کسی که بعد از تعدی و ستم به سوی خدا بر می گردد و خود را اصلاح می کند، خداوند هم به سوی او باز می گردد.

اهمیت توبه در قرآن وسنت
قرآن کریم در آیات فراوانی توجه و اهمیت شایانی نسبت به توبه مبذول داشته است.
«یا ایهاالذین آمنوا توبوا إلی الله توبة نصوحاً عسی ربکم أن یکفر عنکم سیّأتکم و یدخلکم جنات تجری من تحتهاالانهر» [تحریم: 8] ای مومنان به درگاه خداوند توبه نصوح (خالص و بادوام) کنید. باشد که گناهان را مستور گرداند و شما را در باغهای بهشتی که زیر درختانش نهرها جاری است داخل کند.
«وتوبوا إلی الله جمیعاً أیها المومنون لعلکم تفلحون» [النور:31] ای مومنان همه به درگاه خداوند توبه کنید، باشد که رستگار شوید.
«إن الله یحب التوابین و یحب المتطهرین» [البقره:222] خداوند توبه کاران و پاکیزه گان را دوست می دارد.
«وهوالذی یقبل التوبة عن عباده و یعفوا عن السیئات» [شوری:25] و اوست که توبه بندگان خویش را می پذیرد واز بدیها می گذرد.
درسنت نبوی نیز احادیث بسیاری را دربارۀ دعوت به توبه، بیان فضائل آن و تشویق و ترغیب مردم به سوی آن با روشهای مختلف می یابیم.
آن حضرت صلی الله علیه وسلم می فرماید: «یا ایهاالناس توبوا إلی الله فانی أتوب إلیه فی الیوم مأة مرة» [رواه مسلم] ای مردم به درگاه خداوند توبه کنید، من در روز صد بار به درگاه او توبه می کنم.
این را چه کسی می گوید؟ کسی که از تمام گناهان پاک و معصوم است، او که صدور گناه، از ذات مبارکش ممکن نیست.
از حضرت ابو موسی رضی الله عنه روایت است که حضرت رسول اکرم صلی الله علیه وسلم فرمودند: «إن الله عزوجل یبسط یده باللیل لیتوب مسئی النهار و یبسط یده بالنهار، لیتوب مسئی اللیل حتی تطلع الشمس من مغربها» خداوند بال رحمت خود را شبانه می گستراند تا توبه گناهکار روزانه را بپذیرد، وبال رحمت خویش را روزانه می گستراند تا توبه گناهکار شبانه را قبول کند وچنین موهبت پروردگار جاری است تا آنگاه که آفتاب از مغرب طلوع کند.
از حضرت انس رضی الله عنه روایت است که پیامبر خدا صلی الله علیه وسلم فرمودند: «کل بنی آدم خطّاء و خیر الخطّائین التوابون». [رواه الترمذی و ابن ماجه]
همه فرزندان آدم خطا کار اند و بهترین خطاکاران توبه گرانند.
از حضرت ابو هریره رضی الله عنه روایت شده است که آن حضرت صلی الله علیه وسلم فرمودند: «قال الله عزوجل أنا عند ظن عبدی بی و أنا معه حیث یذکرنی، والله أفرح بتوبة عبده من أحد کم یجد ضالته بالفلاة، و من تقرّب إلیّ شبراً تقربت إلیه ذراعاً و من تقرّب إلیّ ذراعاً تقربت إلیه باعاً و إذا أقبل إلیّ یمشی أقبلت إلیه اُهرولُ» خداوند عزوجل می فرماید: من با گمان بنده خود هستم و هر جا مرا یاد کند همراه اویم. به خدا قسم، شادی و خوشحالی خداوند در رابطه با توبه بنده خود از خوشحالی و شادی یکی از شما که گمشده خود را در بیابان بیابد، به مراتب بیشتر است و هر کسی وجبی به من نزدیک شود، ذراعی به وی نزدیک خواهم شد و هر کسی ذراعی به من نزدیک شود، باعی (باع برابر با 162سانتی متر است) به او نزدیک خواهم شد و هر کسی پیاده و آهسته به سوی من آید هروله کنان به سوی او خواهم رفت.
ارشاد نبوی است که می فرماید: «إن المومن إذا اذنب ذنبا کانت نکتة سوداء فی قلبه فان تاب و نزع و استغفر صقل منها» هرگاه بندۀ مؤمنی مرتکب گناهی شود یک خال سیاه بر قلب او نقش می بندد. اگر توبه کرد و از آن گناه خود را رهانید و در پیشگاه خداوند استغفار نمود، آن خال پاک خواهد شد.

امید بخش ترین آیه و حدیث در باب توبه
از حضرت ابوهریره رضی الله عنه روایت شده است که حضرت رسول اکرم صلی الله علیه وسلم فرمودند: «والذی نفسی بیده لو لم تذنبوا لذهب الله بکم ولجاء بقوم یذنبون فیستغفرون الله فیغفر لهم} (صحیح مسلم، کتاب التوبة ، باب سقوط الذنوب بالاستغفار» قسم به کسی که جانم به دست اوست، اگر شما گناه نکنید خداوند شما را بر می دارد وگروهی دیگر خواهد آورد که گناه کنند و در پیشگاه خداوند طلب آمرزش نمایند تا خداوند آنان را بیامرزد.
زیرا یکی از نام های الله سبحانه و تعالی غفار است وقتی که همه بندگان معصوم باشند و گناه نکنند پس چه کسی را بیامرزد؟!
بنابر این گناهکار نباید از رحمت خدا مأیوس باشد که گناه هر چند بزرگ باشد، عفو و مغفرت پروردگار از آن بزرگتر است و خود می فرماید: «قل یا عبادی الذین أسرفوا علی أنفسهم لاتقنطوا من رحمة الله أن الله یغفر الذنوب جمیعا ً إنه هو الغفور الرحیم» [زمر: 53] بگو ای بندگان من که بر خویشتن زیاده روی روا داشته اید از رحمت خدا نومید نشوید. در حقیقت خدا همۀ گناهان را می آمرزد که او خود آمرزندۀ مهربان است.

وجوب توبه فوری است
بدون تردید توبه مطلوب هر مکلفی است و تمام مسلمانان همان طور که آیه قرآنی بدان تصریح دارد مأمور به توبه هستند. «توبوا إلی الله جمیعاً آیها المؤمنون» ای مسلمانان همه به سوی خداوند توبه کنید.
وقتی توبه بر همه مسلمانان واجب است، فوریت انجام آن لازم بوده و تأخیر و تراخی آن جایز نیست. هرگاه شخص متدینی بلافاصله نسبت به تطهیر گناهان خود نپردازد بر قلب وی سنگینی خواهد کرد و بیم آن می رود که آثار گناه یکی پس از دیگری بر روی هم انباشته گردند و سیاهی و لکۀ تیره ای در قلب او ایجاد گردد.
در این باره ابوهریره از پیامبر صلی الله علیه وسلم روایت می کند: إن العبد إذا اخطأ خطیئة نکتت فی قلبه نکتة فان هو نزع و استغفر صُقلت فان عاد زید فیها حتی تعلو قلبه فذاک الرّان الذی ذکرالله تعالی «کلا بل ران علی قلوبهم ماکانوا یکسبون» بنده وقتی گناهی کند نقطه سیاهی در دل او پدید می آید. اگر از آن گناه دل برکند و از خداوند مغفرت بخواهد آن گناه بخشوده و قلبش صاف می گردد و اگر نه در مقابل اقدام به گناه دیگری نمود آن گناهان همچون نقطه سیاهی قلب او را دربر می گیرد که آن همان زنگار و چیرگی گناهان است که خداوند در قرآن راجع به آن می فرماید: «نه چنین است بلکه آنچه مرتکب شده اند زنگار بر دلهایشان بسته است» .
بنابراین خطرناک ترین چیز برای گناهکار تسویف و کار امروز را به فردا انداختن است.

توبه راستین
توبه مجموعه سه چیز است و تا هنگامی که این سه چیز جمع شوند توبه کامل نمی گردد.

1- ندامت و شرمندگی و پشیمانی از ارتکاب گناه و تا زمانی که چنان پشیمانی در کار نباشد توبه واقعی حاصل نشده است. علامت این پشیمانی آن است که شخص دستخوش اندوه و حسرت می شود، زیرا کیست که خود را در معرض هلاکت ببیند امّا از حسرت و اندوه خالی باشد؟

2- گناه را بلافاصله ترک نماید.

3- قصد ترک و عدم باز گشت به گناه با قلب.

اما نباید فراموش کرد که گرچه توبه، پاک کننده انسان از معاصی است امّا حقوق ضایع شده را جبران نمی کند. از این رو شخص تائب باید گذشته خود را به دقت مورد مطالعه قرار دهد اگر چیزی از حقوق العباد بر عهده اوست باید آن را به صاحبش بر گرداند و یا از وی معافی بطلبد.
پس توبه یک امر ظاهری و زبانی نیست بلکه تحولی است معنوی که در قلب پدید می آید و احوال آن را دگرگون می سازد. لذا نباید پنداشت که تنها یک «استغفرالله» گفتن برای محو آثار صدها گناه، عصیان و خیانت کافی است بلکه باید چنان تأثری در دل پدید آید که آن را زیر و رو کند و آثارش در عمل ظاهر شود.
صرف استغفار و اعلام توبه به وسیله زبان بدون تصمیم قلبی- همان طور که ذوالنون مصری گفته است- از قبیل توبه دروغگویان است.
توبه بر لب، سبحه بر کفت، دل پر از شوق گناه
معصیت را خنده می آید ز استغفار ما
توبه ای که از مسلمان خواسته شده همان توبه خالص است که قرآن بدان اشاره می فرماید: «یا ایهاالذین آمنوا توبوا إلی الله توبة نصوحاً» [التحریم:8] ای کسانی که ایمان آورده اید، به درگاه خداوند توبه راستین کنید.
حافظ ابن کثیر - رحمه الله- در تفسیر خود می گوید: توبه نصوح یعنی توبۀ خالص قطعی که موجب محو گناهان گذشته تائب گردد، شکافهای او را ترمیم و پراکندگی او را جمع گرداند.
ابن جریر، ابن کثیر و ابن قیم از عمرو بن مسعود و ابی بن کعب روایت نموده اند که توبه نصوح عبارت است از اینکه شخص از گناه چنان توبه کند همان طور که شیر به پستان حیوان بر نخواهد گشت او هم دیگر هیچ گاه مرتکب چنان گناهی نشود.

علائم توبه مقبول
توبه مقبول علامتهایی دارد که با آن علامتها توبه مقبول از توبه مردود مشخص می شود و آن علائم عبارت اند از:

1- دوران ما بعد توبه، نسبت به ما قبل آن از لحاظ طاعات و عبادات به مراتب بهتر و خوبتر باشد.

2- توبه کننده پیوسته در خوف و رجاست و لحظه ای از مواخذه و عقاب پروردگار ایمن نباشد.

3- گناه را از قلبش باز دارد.

4- تأثر باطنی از خلاف و معصیت، لازمۀ این تأثر باطنی آن است که شخص بعد از این، بر خلاف گذشته عمل کند، یعنی اگر قبلاً در راه معصیت قدم بر می داشت، اینک در مسیر طاعت و بندگی خدا بکوشد.

موانع توبه
در حالی که نجات و سعادت انسان در گرو توبه است موانع و علل به تأخیر انداختن آن چیست؟

1- سبک و خوار شمردن گناه
نخستین مانع از موانع توبه، سبک شمردن گناه و آن را به عنوان یک امر بی ارزش به حساب آوردن است که هیچ گاه انسان را به دغدغه و خوف و دهشت نمی اندازد.
حضرت رسول اکرم صلی الله علیه وسلم از کوچک شمردن گناهان برحذر داشته و می فرمایند: «إیاکم و محقرات الذنوب کمثل قوم ببطن وادٍ فجاء ذا بعود و جاء ذا بعود حتی حملوا ما انضجوا به خبزهم و ان محقرات الذنوب متی یؤخذ بها صاحبها تهلیکة» [رواه الطبرانی10/190]
از گناهان کوچک بپرهیزید. مثال گناهان کوچک مانند گروهی است که در دره ای فرود آیند، این یکی چوبی آورد و آن یکی چوبی آورد و آن قدر هیزم بیاورن که با مجموع آن نان خود را بپزند. گناهان حقیر نیز وقتی از مرتکب آن باز خواست کنند مایه هلاکت می شود.

2- طول امل
طول امید به زندگی نیز یکی دیگر از موانع توبه است، به این معنا که انسان چندان پندارد که پیوسته در این دنیا باقی می ماند و همیشه مرگ را از خود دور می پندارد.
در سن بیست سالگی می گوید در چهل سالگی توبه می کنم و چون به چهل سالگی رسید می گوید در شصت سالگی توبه خواهم کرد و در شصت سالگی می گوید در هفتاد سالگی که مرگ غیر مترقبه و دور از انتظار فرود می آید وجوان را قبل از پیر شدن و پسر را قبل از پدر و دختر را قبل از مادر می رباید.
به همین خاطر است که پیامبر گرامی، ما را آگاهی و هشدار داده که با روحیه غریبانه در دنیا زندگی کنیم و چنان پنداریم که در این دنیا میهمانان رهگذریم و قطعاً فردا یا پس فردا بایستی به دار واقعی خود بر گردیم.
[کن فی الدنیا کانک غریب أو عابر سبیل و عد نفسک من أهل القبور] در این دنیا چنان باش که گویی مسافری یا رهگذری و خویشتن را از اهل قبول بشمار.
وحضرت ابن عمر می گفت: «إذا اصبحت فلا تنتظر المساء و إذا اامسیت فلا تنتظر الصباح و خذ من صحتک لسقمک و من حیاتک لموتک» [رواه البخاری] چون صبح کنی در انتظار شبانگاه مباش و چون شبانگاه کنی در انتظار بامداد مباش. هنگام سلامتی در فکر بیماری باش و در زندگی به فکر مرگت باش.
شعرای اسلامی در دوران اصحاب این بیت را زمزمه می کردند:
کل امری مصبح فی أهله والموت أدنی می شراک نعله
هر انسانی که بامدادن درمیان اهل بیت خود روز می کند مرگ از بند کفشش به وی نزدیکتر است.

3-امید بستن به عفو خدا
یکی از موانع تاخیر توبه، امید بستن به عفو خداوند و وسعت رحمت اوست.
خداوند متعال در ارتباط با یهود می فرماید: «یأخذون عرض هذا الأدنی و یقولون سیُغفر لهم» آنان متاع این دنیای پست را می گیرند و می گویند بخشیده خواهیم شد.
بدون شک امید به عفو و مغفرت الهی خواستۀ هر بنده مسلمانی است، هر چند که گناهان و خطاهای بنده بسیار باشد، چنین امیدی از ضروریات اندیشه هر مسلمانی است ولی دور از انصاف و کیاست خواهد بود که انسان بدون کاشت بذر و یا غرس نهالی و بدون انجام آبیاری و فراهم آوردن شرایط رشد آنها، امید ثمر و بار وری درخت را داشته باشد.
پیامبر خدا صلی الله علیه وسلم می فرمایند: «الکیس من دان نفسه و عمل لما بعد الموت و العاجز من اتبع نفسه هواها و تمنی علی الله الأمانی» [رواه ابن ماجه]
کسی هوشیار و زیرک است که بر خویش مسلط باشد و برای پس از مرگ عمل می کند ولی ناتوان کسی است که هوسهای خویش را تبعیت کند و از خدا آرزوهای بسیار دارد.

4- یاس و نومیدی از مغفرت خداوند
بسا اوقات شخصی به دور از گستره و فضای خداوند زندگی می کند و در لجنزارهای گناهان صغیره و کبیره غوطه ور باشد مرتکب محرمات و تارک واجبات، تباه کننده حقوق الله و حقوق العباد باشد.
در این هنگام از خواب غفلت بیدار می شود و در می یابد که میان او با اهل خیر و صلاح فاصله بسیار است، با خود می گوید: آیا زندگی با این همه ظلمات معاصی و تاریکیهای گناهان، دیگر روزنه ای از نور برایم گذاشته است؟ و آیا با این مدت طولانی تمرد و گریز از آسمان الهی، بار دیگر باب رحمت خدا ومغفرت او به سویم باز خواهد شد.
چنین شخصی این اندیشه را به خود تلقین می کند که او قطعاً هلاک خواهد شد و بدبختی و شقاوت بر پیشانی او رقم زده شده است، نه آرزویی به باز گشت دارد و نه امیدی به قبولی توبه و نه طمعی در آمرزش دارد و بدین ترتیب با خود به این نتیجه می رسد پس بگذار به انحراف و شقاوت خود ادامه دهم و راه کج و مسیر شیطان را بپیمایم.
غافل از آنکه غفران خداوند به مراتب وسیع تر از گناه بندگان است و هیچ گاه باب رحمت خداوند بر روی گناهان افراد، هر چند گناهان کمر شکنی باشند، بسته نخواهد شد.
انسان مسلمان باید دریک توازن واقعی قرار گیرد، به این معنا که به پروردگارش چنان امید و رجا داشه باشد که به احساس ایمنی از مکر خدا منجر نشود و از پروردگارش چنان ترس و خوف داشته باشد که منجر به یاس و نومیدی از رحم و کرم او نگردد.
خداوند متعال بعضی از بندگانش را این گونه می ستاید: «یرجون رحمته و یخافون عذابه» [اسراء:57] به رحمت وی امیدوارند و ازعذابش می ترسند.
در حدیث قدسی از خداوند متعال روایت شده که می فرمایند: «یا إبن آدم إنک ما دعوتنی ورجوتنی غفرت لک علی ما کان منک و لا اُبالی» [جامع ترمذی 3540] ای بنی آدم هر وقت مرا دعا کنی و از من چیزی بخواهی و به من امیدوار باشی، گناهان و خطاهایت هر اندازه زیاد و فراوان باشند، تو را می آمرزم.

5- جهل و نادانی نسبت به حقیقت گناه
یکی دیگر از موانع توبه این است که شخص مکلف مرتکب گناهی از گناهان شده باشد ولی احساس نکند و نداند که او در جریان معصیت پروردگار است به عنوان مثال شخصی از اینکه بعضی از طاعات ظاهری و اعمال بدنی از قبیل نماز، روزه، ذکر، تسبیح، تلاوت قرآن، صدقه را انجام می دهد، مغرور باشد غافل از اینکه این عجب خود یک گناه کبیره است یا دارای صفات نکوهیده چون حسادت، حقد، بخل و ... باشد که این گونه گناهان خورۀ حسنات وطاعات هستند و عبادات را نابود می کنند یا شخص مرتکب بدعت گشته و آن را دین تلقی کند و چنین بپندارد که این عمل او را به سوی خداوند نزدیک می کند.

انگیزه های توبه
توبه جایگاه والایی در دین ومقام رفیعی در میان مقامات پرهیزگاران دارد و نیاز هر مسلمان مکلف به ویژه سالک راه خداست.

1- آشنایی با مقام وحقوق خداوند متعال
نخستین سبب توبه این است که انسان مقام عالی پروردگارش را بشناسد، خدایی که انسان را خلق کرد و به کمال رسانید.
«وما لکم من نعمة فمن الله» [النحل:53] و هر نعمتی که دارید از آن خداست.

2- یاد مرگ و قبر
هر فردی مرگ را به یاد آورد، مرگی که سر انجام هر زنده ای است، چه عمر کوتاه و چه طولانی داشته باشد موقع مرگ چراغ زندگی کم نور می شود و خورشید عمر رو به غروب می گراید، در چنین هنگامی است که انسان آرزو می کند اندکی مرگ او را مهلت دهد ولی هرگز به آرزو خود نخواهد رسید.
خداوند متعال می فرماید: «اینما تکونوا یدرککم الموت و لو کنتم فی بروج مشیدة» [النساء: 78] هر کجا باشید، مرگ شما را در می یابد، هرچند در برجهای استوار باشید.
حضرت رسول اکرم صلی الله علیه وسلم می فرماید:«اکثروا ذکر هازم اللذات: الموت» مرگ را که لذتها را ناگوار می سازد، زیاد یاد کنید.

3- یاد آخرت و بهشت و جهنم
بعد از مرگ، مراحل و سرانجام سختی سر راه انسان قرار دارد که با حیات برزخی و یا حیات قبر آغاز می شود. انسان تا در دنیاست در سکون و آرامش، در ناز و نعمت و در میان اهل بیت و یاران خود به زندگی مشغول بوده که ناگاه از چنین سرا و مقامی به قبر تنگ و از معاشرت یاران به تنهایی لحد نقل مکان می کند.

4- آشنایی با آثار منفی گناهان در دنیا و قیامت
گناه و معصیت خطری بس بزرگ برای زندگی مادی و معنوی، فردی و اجتماعی، عقل و ضمیر و نفس و جسم فرد دارد.
خداوند متعال می فرماید: «ظهر الفساد فی البر و البحر بما کسبت ایدی الناس لیذیقهم بعض الذی عملوا لعلهم یرجعون» [الروم: 41] فساد و پریشانی به خاطر کردار بد مردم در بر و بحر زمین پدید آمد تا ما هم که کیفر بعض اعمالشان را به آنها بچشانیم، باشد که از گناه پشیمان شده وبه درگاه خدا باز گردند.
از آثار گناه می توان به محرومیت از علم، محرومیت از رزق و روزی، تاریکی قلب، محرومیت از طاعت و عبادت و کوتاهی عمر، فاسد شدن عقل و زندگی پر درد سر اشاره نمود.
ارشاد الهی است: «ومن اعرض عن ذکری فان له معیشة ضنکا و نحشره یوم القیامة اعمی» [طه: 124] و هر کس از یاد من دل بگرداند در حقیقت زندگی تنگ و سختی خواهد داشت و روز رستاخیز او را نابینا محشور می کنیم.

توبه تا چه زمانی
توبه زمانی پذیرفته می شود که انسان در قید حیات باشد، ولی هنگامی که مرگ فرا رسد، در این وقت حساس دیگر توبه قبول نمی شود.
«ولیست التوبة للذین یعملون السیئات حتی إذا حضر أحدهم الموت قال إنی تبت الان» [النساء: 18] توبه کسانی پذیرفته نمی شود که کار ناشایسته انجام می دهند، تا آنکه مرگ یکی از آن فرا رسد، در آن هنگام پشیمان شده ومی گوید اکنون توبه کردم.
از حضرت عبدالله بن عمر رضی الله عنهما روایت شده که پیامبر خدا می فرمود: إن الله یقبل التوبة مالم یغرغر. خداوند متعال پیش از آنکه جان به گلو برسد و درغرغره افتد، توبه بنده را می پذیرد.[جامع الترمذی: 3531]
پس مومن حقیقی کسی است که اگر گناه و لغزشی از وی سر زند، گناه و زشتی آن را نصب العین خود قرار دهد و با دلی سرشار از ترس و چشمانی پر از اشک و قلبی پریشان به خداوند پناه برد و از او طلب مغفرت کند و هیچ گاه از رحمت بی پایان حق نومید نگردد.
گفت پیغمبر که چون کوبی دری/ عاقبت ز آن در، برون آید سری
چون نشینی بر سر کوی کسی/ عاقبت بینی تو هم روی کسی
چون زچاهی می کنی هر روز خاک/عاقبت اندر رسی در آب پاک

این گفتار را با شعری از سعدی رحمه الله به پایان می رسانیم.
بیا تا بر آریم دستی ز دل/ که نتوان بر آورد فردا زگل
بر آرد تهی دستهای نیاز/ ز رحمت نگردد تهیدست باز
مپندار از آن در که هرگز نیست/ که نومید گردد بر آورده دست
همه طاعت آرند و مسکین نیاز/ بیا تا به درگاه مسکین نواز
چوشاخ برهنه بر آریم دست/ که بی برگ ازین بیش نتوان نشست
خداوند گارا نظر کن به جود/ که جرم آمد از بندگان در وجود
گناه آید از بندۀ خاکسار/ به امید عفو خداوند گار

ویرایش شده در - ، ساعت -
نوشته شده در یکشنبه 15 شهریور 1388 ، ساعت 03:04 ق.ظ

[...|نویسنده :عزیز |لینک ثابت|نظرات()]

مطالب پیشین

* سپس بی نماز شدم
* مسواک بین علم وایمان
* مولوی عبدالحمید: کسانی که گروگانگیری می کنند چگونه می خواهند جواب خدا را در قبال این ظلم و جنایت بدهند.
* فقط برای جوانان در رمضان
* ماه مبارک رمضان
* گزارش تصویری : نوزدهمین همایش صحیح بخاری( زاهدان- تیرماه)89
* سخنرانی مولوی رضا شه بخش، نماینده فارغ التحصیلان دارالعلوم زاهدان
* شروع نوزدهمین همایش دانش آموختگی طلاب دارالعلوم زاهدان
آپدیت سایت
* نمازی بخوانید که مورد قبول الله باشد
* مسلمان شدن پروفسور آمریکایی در ریاض
* و ناگهان مرگ...
* آیا حوریان بهشتی از حجابی شبیه به حجاب زنان با عفاف دنیا برخوردارند ؟ ( پرسش و پاسخ )
* پیام تسلیت جامعه روحانیت اهل سنت بمناسبت درگذشت منتظری
* فلسفۀ حج در اسلام
* آشنایی با قرآن از زبان قرآن
* بازداشت تعدادی از علمای برجسته اهل سنت
* مسلمان شدن زندانبان گوانتانامو
* جامعه ما به هر دو نوع علم ( دینی و دنیوی) نیاز دارد
* سفر شیخ الاسلام مولانا عبدالحمید به تاجیکستان
* ساخت بزرگترین مسجد دنیا در تاجیکستان
* چرا به خداوند متعال توکل نکنیم؟
* معاذ بن جبل... امام العلماء
* اجرای عدالت و رفع تبعیض مهمتر از هزاران پروژه عمرانی وتکنولوژی هسته ای است
* صـدقـه فطــر و عید فطر
* خدا حافظ رمضان!..
* مولانا عبدالحمید: سفر به عربستان صرفا جنبه عبادی داشت
* تکذیب مطالب مندرج در روزنامه کیهان و ایران به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان
* دارالعلوم زاهدان مایه عزت و سربلندی ملت و دولت ایران است
* توبه پاد زهر گناهان

لینک باکس